Lịch sử của tiêu sáo Trung Hoa

Khái niệm về sáo của người Trung Hoa

  • Sáo trong tiếng Trung gọi là địch tử là một nhạc cụ thổi hơi thường được làm bằng tre trúc nên gọi nôm na là sáo trúc (trúc địch), gồm 2 loại : thổi ngang và thổi dọc .
  • Xem thêm: Sáo Tàu Dizi
  • Mua sáo Trung Quốc tại https://saotruclangtu.com/shop-sao/tieu-sao-trung-quoc

Lịch sử cây sáo Trung Hoa

Nguồn Gốc cây sáo :

  • Cây sáo có lịch sử lâu dài khoảng 7000 năm, có nguồn gốc từ Nam Mỹ được ghi các sách cũ.
  • Trong sách “Khảo cứu nhạc cụ Đông Á “ của Nhật lại cho rằng nguồn gốc của sáo là Ấn Độ .
  • Ở các ghi chép xa xưa của Trung Quốc thì : sáo bắt nguồn từ núi Tây Vực truyền vào Trung nguyên khi Trương Khiên đời Tây Hán đi sứ .

Vậy sáo Trung Quốc bắt nguồn từ đâu?

  • Hình chụp năm 1977 , khu mộ di tích Hà Mẫu Độ , Chiết Giang, khai quật được sáo xương (còn gọi là “còi” bằng xương ), có 7000 năm lịch sử. Loại sáo này có hình dạng tương tự sáo xương- Peru thời đồ đá nên rất khó nói là ai du nhập vào cho ai .
  • Ngòai ra còn một số phát hiện ở các di chỉ khác tuy chỉ là số ít nhưng chứng minh được là vật vốn có của người TQ.

Cách loại sáo Trung Quốc trong lịch sử

  • Nhạc cụ nào thật sự là của người TQ thì tên chỉ có 1 chữ , vd : địch , tiêu, cầm , sắt ( đàn sắt 25 dây), nguyễn , tranh, …còn nguồn gốc ngoại lai thì tên gọi có từ 2 chữ trở lên như : nhị hồ , tỳ bà , dương cầm .
  • Chúng ta căn cứ vào các mặt sau :

Các loại sáo Trung Quốc theo hình dáng và cấu tạo :

  • Long đẩu địch : Đầu sáo thường gắn them đầu rồng , thân sáo khắc hình con rồng , cả cây sáo trông như 1 con rồng ( còn gọi tắt là long địch ) . Hoặc vào đời Đường , do vẫn giữ lại 2 nhánh trúc ở mắt trúc, trông như 2 chân rồng ( sáo này hiện nay vẫn còn được bảo tồn ở Nhật Bản ) .
  • Tháp khẩu địch : ( Tháp khẩu : lổ thổi chen vào giữa ) , để thể hiện sự tôn kính đối với nhà vua , không được thổi ngang hướng ngón tay vào nhà vua , mà 2 tay phải đan chéo để thể hiện sự cung kính

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo kích thước :

  • Xích bát : nhạc cụ Nhật, loại tiêu thổi dọc truyền sang từ đời Đường ; “Xích bát” : thước đo đời Đường nghĩa là 1 xích 8 thốn ( khoảng 0,6 m ), vốn là từ chỉ thước đo lâu dần biến thành tên gọi. Hiện ở Nhật vẫn gọi là Xích Bát, ở TQ thường thấy ở Nam An
    tỉnh Phúc Kiến , nhưng gọi là “Động Tiêu”

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo điển cố , điển tích

  • Tử Tư địch: Có truyền thuyết về cây sáo của Ngũ Tử Tư thổi khi đi ăn xin , gọi là Tử Tư địch .
  • Kha Đình Địch: Con gái của đại thần Thái Ung tên là Thái Văn Cô đời Hán là một người có tài về âm nhạc, trong khi đi du ngoạn trọ trong một lữ quán ở Thiệu Hưng tỉnh Chiết Giang, chợt phát hiện 16 thanh trúc làm mành trong quán nếu dùng làm sáo thì rất hay, bèn xin chủ quán đó 16 thanh trúc và sáo làm ra đúng như dự tính có âm rất hay và người chủ quán đấy có tên là Kha Đình nên gọi tên sáo như vậy.
  • Ngoài ra còn nhiều truyền thuyết khác.

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo chất liệu :

  • Ta có các loại sáo như : sáo trúc , sáo đồng , sáo sắt , sáo ngọc …..
  • Sáo đồng cổ đang được Hoa kiều ở Mỹ lưu giữ là cây sáo xuất hiện từ Thời Xuân Thu Chiến Quốc.

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo khu vực và dân tộc :

  • Khương địch : sáo của dân tộc Khương, tỉnh Tứ Xuyên.
  • Động địch : sáo của dân tộc Động , tỉnh Quảng Tây

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo các loại nhạc :

  • Ngày xưa chữ địch trong tiếng Hán cổ có nghĩa là : “ Rửa sạch sẽ” , vì tiếng sáo rất trong rất thanh
  • Năng địch, Nhã địch: Sáo Nhật ngày này gồm có “Năng địch” ( dùng trong Năng nhạc, tiếng Nhật là Nogaku ), “Nhã địch” ( dùng trong nhã nhạc còn gọi là Gagaku)
  • “Khúc địch” ( hoặc Côn địch ): Ở Miền nam Trung Quốc , loại nhạc thường nghe là Côn khúc , nên sáo chơi trong loại nhạc này là “Khúc địch” ( hoặc Côn địch )
  • Bang địch: Còn ở Miền bắc Trung Quốc, vùng Hà Bắc nơi phổ biến loại hình âm nhạc là Bang Tử Kịch ,do đó cây sáo trong dàn nhạc này thường được gọi là “Bang địch”

Các loại sáo Trung Quốc gọi theo cải tiến và phát minh :

  • Do những năm gần đây , dân số đông đúc , xuất hiện nhiều nhân tài do đó cây sáo có nhiều cải tiến , kể cả cải tiến trong biểu diễn , ví dụ :
  • Cây sáo có phím: Tôn Khắc Nhân Ở Thượng Hải đã cải tiến thành cây sáo có phím
  • Tân địch: còn Vương Kỳ Thụ hoặc Nam Kinh Thái Chí Nhân ở Tứ Xuỵên cũng căn cứ vào luật bình quân 12 âm của Tây phương mà cải tiến thành sáo thổi được bán âm , Gọi là “Tân địch”
  • Bài địch: Vào khoảng những năm 60, một nghệ nhân già của đoàn ca vũ Chiết Giang đã tạo ra 1 loại sáo dài gồm 2 cây sáo ngắn ghép với nhau gọi là : “Bài địch” (sáoghép)
  • Việc khoét thêm 1 lỗ ở đầu sáo để thổi tiếng chim cũng là 1 cải tiến
  • Khẩu địch ( sáo miệng ) : dài chỉ 2 thốn ( khoảng 6 cm ) , 2 đầu rỗng , có 1 lỗ ở giữa thân sáo , khi thổi ta bịt 2 ngón tay ở 2 đầu và điều khiển, loại sáo này rất giống cấu tạo của sáo xương được phát hiện ở di tích Mẫu Độ tỉnh Chiết Giang

Cây sáo trong văn học và sách sử Trung Quốc:

  • Người giỏi thổi sáo đời xưa có Hoàn Y đời Tấn , lúc đương thời tài nghệ sáo của ông được tôn là “ Giang tả đệ nhất “ , người đời nói bản cầm khúc “ Mai hoa tam lông “ trong “ Thần kỳ mật phổ” chính là cải biên từ bản nhạc sáo “Tam điệu” của ông .
  • Các bản nhạc sáo nổi tiếng đời Đường có “Lạc mai hoa” , “Chiết liễu”.
  • Cao Thích có lời thơ :
    ”Tá vấn mai hoa hà xứ lạc , Phong xuy nhất dạ mãn Quan Sơn” ,
  • Còn Lý Bạch thì :
    “Hoàng Hạc lâu trung xuy ngọc địch , Giang Thành ngũ nguyệt lạc mai hoa”
    ( dịch là : Trên lầu Hoàng Hạc thổi sáo ngọc , Giang Thành tháng năm mai hoa rụng”
    Hay “Địch trung văn chiết liễu, xuân sắc vị tằng khan”
    Dịch là ( trong tiếng sáo nghe thấy tiếng bẻ liễu , xuân sắc chưa hề thấy) ,
    Hay trong “ xuân dạ thành lạc văn địch “ :
    Thùy gia ngọc địch ám phi thanh
    Tán nhập xuân phong mãn lạc thành
    Thử dạ khúc trung văn chiết liễu
    Hà nhân bất khởi cố quốc tình
    Tiếng sáo ngọc nhà ai thầm bay ra
    Hòa vào gió xuân lan khắp Lạc thành
    Khúc nhạc đêm nay nghe thấy tiếng liễu gãy
    Ai mà không chạnh lòng niềm cố quốc .
    Đủ thấy ma lực nghệ thuật của tiếng sáo đến dường nào !
  • Lý Ích thì trong bài “Dạ thượng thọ giáng thành văn địch”
    có câu “Bất tri hà xứ xuy lô quản , nhất dạ chinh nhân tận vong hương”
    Dịch là (Nàobiết nơi nao vang tiếng thổi ống sậy, chinh nhân cả đêm trường nhớ buốt quê hương).
Shop sáo trúc Lãng Tử: chuyên sáo ngang trúc nứa, sáo bầu, sáo mèo, tiêu bát khổng, tiêu trúc tím, các loại sáo Tàu được nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc. Các bạn có nhu cầu có thể ghé thăm Shop sáo trúc uy tín chất lượng
ban sao truc
Shop bán sáo trúc giá rẻ - giao hàng toàn quốc
mua sao truc
Click để vào xem và mua sáo trúc, tiêu, ...
Lãng Tử Sáo

Bình luận

Bình luận

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *